İHSAN SABRİ ÇAĞLAYANGİL

    İHSAN SABRİ ÇAĞLAYANGİL

    İhsan Sabri Çağlayangil (1908, İstanbul – 30 Aralık 1993, Ankara), Türk siyasetçi. 1965-1971 ve 1975-1977 arasında Dışişleri Bakanlığı, 1979-1980’de Cumhuriyet Senatosu başkanlığı ve Cumhurbaşkanı vekilliği yapmıştır. Kendi yazmış olduğu anılarında memleketini Değirmenboğazı, Manyas olarak belirtmiştir. Ubıhlardandı

    Hayatı
    İstanbul (Erkek) Lisesi mezunudur. 1932’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün çeşitli kademelerinde görev yaptı. 1937 yılında Dersim harekatının sonuçlanmasının ardından kurulan mahkemede idama mahkûm edilen sanıkların infazını düzenlemekle görevlendirildi.

    1945’te Ahlat kaymakamı, 1948’de Yozgat, 1950’de Antalya, 1953’te Çanakkale, 1954’te Sivas valisi oldu. Aynı yıl getirildiği Bursa valiliği görevini 1960’a değin sürdürdü. Memleketi olduğu için Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın özel önem verdiği bu valilik nedeniyle Demokrat Parti hareketinin önemli isimlerinden birine dönüştü. 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra tutuklanarak önce Yassıada, ardından Balmumcu’da hapis yattı. Yargılanmadan 6 ay sonra serbest bırakıldı.

    1961’de siyasete atılarak, Adalet Partisi’nden Bursa senatörü seçildi. 20 Şubat 1965’te Suat Hayri Ürgüplü başkanlığında kurulan koalisyon hükümetinde Çalışma Bakanı oldu. 1965 genel seçimlerinin ardından kurulan Demirel hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. Görevi sırasında çok iyi bilmediği diplomasi dünyasına hızla alıştı, komplekssiz kişiliği ve bilmediği konularda dışişleri personeline tam güveniyle başarılı bir bakan oldu.

    Hükümetin 12 Mart 1971 askeri müdahalesi üzerine istifa etmesiyle, bu görevden ayrıldı. 12 Mart döneminde senato üyeliğini ve AP içindeki etkili konumunu sürdürdü.

    Mart 1975’te Demirel’in kurduğu I. Milliyetçi Cephe hükümetinde gene Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi. 5 Haziran 1977 genel seçimlerinden sonra kurulan Cumhuriyet Halk Partisi azınlık hükümetinin güvenoyu alamamasından sonra Temmuz 1977’de Süleyman Demirel başkanlığında oluşturulan II. Milliyetçi Cephe hükümetinde de aynı görevi üstlendi. Aralık 1977’de hükümetin bir gensoruyla düşürülmesine değin bakanlık görevini sürdürdü. Ekim 1979’daki ara seçimlerden sonra Cumhuriyet Senatosu başkanlığına seçildi. 6 Nisan 1980’de görev süresi dolan Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün yerine cumhurbaşkanlığı görevine vekalet etti. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesiyle sona eren bu görevi sırasında kontenjan senatörleri ataması mecliste tartışmalara yol açtı.

    1982 Anayasası’nın geçici 4. maddesi ile 5 yıllık siyaset yasaklıları arasına giren Çağlayangil, Mayıs 1983’te siyasal partilerin kurulmasına izin verilmesinden sonra Büyük Türkiye Partisi’nin (BTP) kuruluşunda rol oynadı. Partinin Millî Güvenlik Konseyi kararıyla kapatılmasının ardından bazı eski AP’li ve Cumhuriyet Halk Partisi üyesi politikacılarla beraber 1 Haziran 1983-30 Eylül 1983 arasında Zincirbozan’da (Çanakkale) gözetim altında tutuldu. 6 Eylül 1987’de yapılan referandum sonunda siyaset yasağı kalktı, ancak Kasım 1990’da aktif siyasetten ayrıldığını açıkladı.

    Anekdotlar
    İhsan Sabri Çağlayangil, siyasetin yanında önceleri bir süre şiirle de uğraştı.
    "Bir elinde sigara, bir elinde binlik şişe;
    Erkeklik bu mu kızım? Erkeksen ayakta işe"
    beyiti her ne kadar kendisi yazmasa da ona mal edilmiştir.

    Çapkınlığıyla tanınmış, bu tür söylentileri yalanlamak bir yana, yayılmasına bizzat katkıda bulunmuştur.
    İhsan Sabri Çağlayangil, Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.
    1967 yılında Papa 6. Paul’ün Türkiye ziyaretinde, Ayasofya Müzesi’nde dizlerini çöküp dua etmek istediği sırada, o zaman Dışişleri Bakanı olarak papaya eşlik etmekte olan Çağlayangil, “Burası Cami ya da Kilise değil, müze. Burada dini tören yapılamaz” demiş ve herhangi bir krize yol açmadan meseleyi geçiştirmiştir.
    Fransızca bilen Çağlayangil, zaman zaman konuşmalarını İngilizce yapmak da istemiştir. Bu durumda konuşmasını Dışişleri personeline çevirtip İngilizce metni çalışarak kürsüye çıkmıştır.
    Kaynakça
    ^ Wubıh’lar İhsan Sabri Çağlayangil gibi siyasetçi, Taha Carım gibi diplomat, Keriman Halis gibi dünya güzeli yetiştiren bir toplumdu. Wubıh’lar, bu dünyaya Rusların sayesinde 21 Mayıs 1864’te elveda demişti. Rusların bu jenositini Kafkasyalılar kadar tarih de affetmeyecektir. (Recep Albayrak, “Simav Çerkezleri”, T.C. Simav Kaymakamlığı, June 19, 2012.

    Türkiye Cumhurbaşkanı Vekili
    Görev süresi
    6 Nisan 1980 – 12 Eylül 1980
    Yerine geldiğiFahri Korutürk
    Yerine gelenKenan Evren
    Cumhuriyet Senatosu Başkanı
    Görev süresi
    6 Kasım 1979 – 12 Eylül 1980
    Yerine geldiğiSırrı Atalay
    Yerine gelenMakam kaldırıldı
    Türkiye Dışişleri Bakanı
    Görev süresi
    27 Ekim 1965 – 26 Mart 1971
    BaşbakanSüleyman Demirel
    Yerine geldiğiHasan Esat Işık
    Yerine gelenOsman Olcay
    Görev süresi
    31 Mart 1975 – 21 Haziran 1977
    BaşbakanSüleyman Demirel
    Yerine geldiğiMelih Esenbel
    Yerine gelenAhmet Gündüz Ökçün
    Görev süresi
    21 Temmuz 1977 – 5 Ocak 1978
    BaşbakanSüleyman Demirel
    Yerine geldiğiAhmet Gündüz Ökçün
    Yerine gelenAhmet Gündüz Ökçün
    Türkiye Çalışma Bakanı
    Görev süresi
    20 Şubat 1965 – 27 Kasım 1965
    BaşbakanSüleyman Demirel
    Yerine geldiğiBülent Ecevit
    Yerine gelenNaili Erdem
    Kişisel bilgiler
    Doğum1 Ocak 1908
    İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
    Ölüm30 Aralık 1993 (85 yaşında)
    Ankara, Türkiye
    PartisiAdalet Partisi (1961-1980)
    Evlilik(ler)Furuzende Çağlayangil
    Bitirdiği okulİstanbul Üniversitesi
    MesleğiAvukat, politikacı
    Siyasi görevi
    Önce gelen:
    Fahri Korutürk
    Türkiye Cumhurbaşkanı Vekili
    6 Nisan 1980 – 12 Eylül 1980
    Sonra gelen:
    Kenan Evren
    Önce gelen:
    Sırrı Atalay
    Cumhuriyet Senatosu Başkanı
    6 Kasım 1979 – 12 Eylül 1980
    Sonra gelen:
    Makam kaldırıldı
    Önce gelen:
    Ahmet Gündüz Ökçün
    Türkiye Dışişleri Bakanı
    21 Temmuz 1977 – 5 Ocak 1978
    Sonra gelen:
    Ahmet Gündüz Ökçün
    Önce gelen:
    Melih Esenbel
    Türkiye Dışişleri Bakanı
    31 Mart 1975 – 21 Haziran 1977
    Sonra gelen:
    Ahmet Gündüz Ökçün
    Önce gelen:
    Hasan Esat Işık
    Türkiye Dışişleri Bakanı
    27 Ekim 1965 – 26 Mart 1971
    Sonra gelen:
    Osman Olcay
    Önce gelen:
    Bülent Ecevit
    Türkiye Çalışma Bakanı
    20 Şubat 1965 – 27 Kasım 1965
    Sonra gelen:
    Naili Erdem
    Facebook Yorumları
    BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ